TKGM GeoJSON ve KML Dosyalarını AutoCAD (DXF) Ortamına Ölçekli Aktarma Rehberi

1. TKGM GeoJSON ve Google Earth KML Dosyalarının Teknik Yapısı

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) Parsel Sorgulama sistemi üzerinden bir taşınmazı sorgulayıp "İndir" menüsünü kullandığınızda karşınıza çıkan en hafif ve en zengin açık veri standardı GeoJSON (RFC 7946) formatıdır. Metin tabanlı bir JSON nesnesi olan bu dosyanın içerisinde iki kritik bilgi kümesi yer alır: Birincisi properties (öznitelikler) bloğundaki İl, İlçe, Mahalle, Ada, Parsel, Tapu Alanı, Nitelik (Arsa/Tarla/Bahçe) ve Pafta numarası; ikincisi ise geometry.coordinates dizisi içerisindeki kapalı poligon köşe koordinatlarıdır.

KML (Keyhole Markup Language) ise XML tabanlı bir coğrafi işaretleme dilidir ve özellikle Google Earth Pro ile mobil uydu haritalarında parsel sınırlarını arazi eğimi ve uydu fotoğrafları üzerinde üç boyutlu incelemek için kullanılır. Her iki format da küresel uyumluluk amacıyla koordinatları WGS84 (EPSG:4326) coğrafi koordinat sisteminde yani derece cinsinden (Boylam, Enlem sırasıyla) saklar.

2. Derece Koordinatlarını Doğrudan AutoCAD’e Aktarmanın Hatası

Mimari ofislerde sıkça karşılaşılan teknik bir tuzak, GeoJSON veya KML içindeki sayıların kopyalanıp AutoCAD komut satırına doğrudan PLINE koordinatı olarak yapıştırılmasıdır. Örneğin İstanbul’daki 30 metreye 40 metrelik bir arsanın iki köşesi arasındaki boylam farkı yalnızca 0.00045 derecedir. AutoCAD kartezyen (düzlem) bir çizim programı olduğu için bu farkı 0.00045 milimetre/birim olarak çizer. Daha da tehlikelisi, Türkiye’nin bulunduğu orta enlemlerde (36°–42° Kuzey) 1 derece enlem yaklaşık 111,1 km iken, 1 derece boylam meridyenlerin kutuplara doğru daralması nedeniyle yaklaşık 85 km’dir!

Dolayısıyla projeksiyon dönüşümü yapmadan derece koordinatlarını 100.000 ile çarparak büyütmeye çalışırsanız parselin doğu-batı cepheleri gerçekte olduğundan yaklaşık %23 daha geniş ve çarpık çizilir; köşe açıları bozulur ve yapılan tüm mimari yerleşim etüdü hatalı hale gelir.

3. Gauss-Krüger (ITRF96 TM3) Metrik İzdüşüm Nasıl Çalışır?

Bu geometrik bozulmayı sıfırlamak için Türk harita ve kadastro mevzuatı (BÖHHBÜY), GRS80 elipsoidi üzerinde 3 derecelik Transverse Mercator (TM3 / Gauss-Krüger) silindirik projeksiyonunu şart koşar. Türkiye batıdan doğuya 27°, 30°, 33°, 36°, 39°, 42° ve 45° olmak üzere 7 adet Dilim Orta Meridyenine (DOM) bölünmüştür. Dilim orta meridyeninde ölçek katsayısı tam olarak k0 = 1.0000 alınır ve sahte doğu başlangıcı (False Easting) 500.000,00 m kabul edilir.

SerParsel GeoJSON & KML to DXF Çevirici motoru, yüklediğiniz parselin ortalama boylamını okuyarak hangi DOM dilimine düştüğünü otomatik tespit eder, elipsoidal seri açılım denklemleriyle tüm köşe noktalarını milimetrik Sağa Değer (Y) ve Yukarı Değer (X) metre koordinatlarına dönüştürür ve standart AutoCAD DXF yapısına yazar.

4. İndirilen DXF Dosyasını AutoCAD ve NetCAD İçinde Kullanma

SerParsel üzerinden indirdiğiniz .dxf dosyasını AutoCAD, ZwCAD, BricsCAD, ArchiCAD veya NetCAD üzerinde çift tıklayarak açtığınızda dikkat etmeniz gereken iki pratik ipucu vardır:

• Zoom Extents (Z → Enter → E → Enter): Çizim gerçek ulusal koordinatlarında (örneğin X: 4.531.200 m, Y: 428.900 m) üretildiği için ekran ilk açıldığında (0,0) orijinine bakıyor olabilir. Klavyeden Z Enter ve E Enter yaptığınız anda parsel tam ekran karşınıza gelir.
• Birebir Metre Ölçeği: Çizimde 1 AutoCAD birimi tam 1,00 metredir. Santimetre (cm) ile çalışan mimari şablonunuza aktaracaksanız tüm objeleri seçip SCALE komutuyla 100 katsayısıyla büyütmeniz yeterlidir.

5. DXF Altlığından Mimari Vaziyet Planına 5 Adımlık İş Akışı

Metrik DXF parsel sınırını açtıktan sonra mimari avan etüde geçmek dakikalar sürer: (1) PARSEL_SINIR katmanındaki kenar uzunluklarını imar çapındaki cephelerle teyit edin. (2) Yola terk varsa yol cephesinden terk miktarını içeriye OFFSET ile kaydırıp net imar parselini kapatın. (3) Ön bahçeden 5.00 m, yan bahçelerden 3.00 m ve arka bahçeden H/2 kadar içe offset alarak Yapı Yaklaşma Sınırını oluşturun. (4) Kalan çekirdek alanın metrekaresini AREA komutuyla ölçüp izin verilen TAKS taban alanıyla kıyaslayın. (5) Merdiven-asansör çekirdeğini ve daire/villa aks sistemini kuzey okunu dikkate alarak yerleştirin.

Bu aşamada AutoCAD içerisinde UCS (Kullanıcı Koordinat Sistemi) komutunu arsanın yol cephesine paralel hizalamak, iç mekan duvarlarını 90 derecelik dik açılarla çok daha hızlı çizmenizi sağlar; ancak resmi koordinat özet tablosunun bozulmaması için parselin kendisini kesinlikle MOVE veya ROTATE komutuyla gerçek ITRF96 koordinatından koparmamalı, görünümü yalnızca PLAN veya DVIEW ile döndürmelisiniz.

6. Dijital CBS Verisi ile Resmi LİHKAB Aplikasyonu Arasındaki Sınır

Her mühendis ve yatırımcının bilmesi gereken önemli hukuki ayrım şudur: TKGM Parsel Sorgu üzerinden indirilen GeoJSON ve KML verileri yatırım analizi, avan kitle testi ve fizibilite için mükemmel bir hız sağlasa da "resmi sınır belgesi" yerine geçmez. Arsayı satın aldıktan sonra bahçe duvarı örmeden, hafriyat kazısına başlamadan veya belediye yapı ruhsatı dosyası teslim etmeden önce mutlaka ilgili ilçedeki Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu’na (LİHKAB) başvurularak sahada köşe kazıkları çakılmış resmi Aplikasyon Krokisi alınmalıdır.

Çoklu Poligonlar, İfraz Hatları ve BIM (Revit / ArchiCAD) Entegrasyonu

Bazı büyük tarım arazilerinde, içinden yol geçen kadastro adalarında veya komşu parsellerin birlikte etüt edildiği tevhid senaryolarında GeoJSON dosyası MultiPolygon veya çoklu FeatureCollection yapısında olabilir. Katmanlı DXF mimarisi sayesinde sınır çizgileri (PARSEL_SINIR), kırık köşe noktaları (KOSE_NOKTA), kenar metraj yazıları (OLCU_METRE) ve ada/parsel kimlik etiketi (PARSEL_BILGI) birbirinden bağımsız katmanlarda üretilir. Böylece Revit veya ArchiCAD gibi BIM yazılımlarına altlık bağlarken (Link CAD) yazı katmanlarını kapatıp yalnızca saf vektör sınır poligonunu arazi yüzeyine (Toposolid / Mesh) tek tıkla izdüşürebilir, kot-kesit çalışmalarında sıfır koordinat kaymasıyla güvenli bir tasarım süreci yürütebilirsiniz.